Giai đoạn nuôi trái, từ sau khi xổ nhụy đến khi thu hoạch, là thời kỳ then chốt quyết định năng suất và chất lượng sầu riêng. Quản lý nước, dinh dưỡng và phòng trừ sâu bệnh hợp lý sẽ giúp trái phát triển đồng đều, hạn chế rụng và đạt giá trị thương phẩm cao.
1. Quản lý nước tưới: cây xổ nhụy thường kéo dài khoảng 7-10 ngày. Nếu không cung cấp nước sẽ làm cây thiếu nước, suy cây và rụng trái.
- Trong thời gian xổ nhụy: không để cây thiếu nước kéo dài, đặc biệt mùa nắng. Duy trì “giữ ẩm bề mặt” bằng cách tưới sương nhẹ (20–30% lượng bình thường).
- Sau khi xổ nhụy dứt điểm: tăng dần lượng nước tưới mỗi lần 10–20% cho đến mức bình thường.
- Ví dụ lượng nước tưới thông thường: 50 lít/gốc → xổ nhụy: 10–15 lít/gốc → tăng dần 15–20 lít → 20–25 lít → trở lại 50 lít/gốc.
- Tưới tự động: Giảm thời gian mở van từ 60 phút → 10–15 phút (xổ nhụy) → tăng dần 20–25 phút → 30–35 phút → 60 phút.
- Lưu ý:
- Thời tiết nắng gắt: có thể phun sương lên tán (trước 10h sáng hoặc 16–18h) để giảm nhiệt.
- Nước tưới phải đảm bảo không nhiễm phèn, mặn.
2. Quản lý dinh dưỡng
- Kỹ thuật “khiển đọt” trong chăm sóc sầu riêng giai đoạn nuôi trái cần được thực hiện đúng quy trình để đạt hiệu quả tối ưu. Theo đó, trước khi xổ nhụy, cây đã ra một đợt đọt mới và để lá trưởng thành hoàn toàn. Sau đó, khoảng 1–1,5 tháng cây mới ra đợt đọt tiếp theo. Thời điểm này, trái đã vượt qua giai đoạn rụng sinh lý hoặc chỉ rụng số lượng rất ít, giúp duy trì tỷ lệ đậu trái cao và ổn định.
- Về quy trình bón phân nuôi trái, áp dụng nguyên tắc cung cấp dinh dưỡng cân đối theo từng giai đoạn phát triển của trái, kết hợp phân gốc, phân bón lá và bổ sung trung – vi lượng để cây khỏe, trái phát triển đồng đều, hạn chế nứt gai và rụng trái. Với cách bón phân nuôi trái sầu riêng như sau:
2.1 Bón gốc:
– Phân NPK: sau khi xổ nhụy dứt điểm 7 ngày và định kì 7-10 ngày/lần. Theo nguyên tắc chia làm nhiều lần bón phân nuôi trái sầu riêng:
- Giai đoạn trái nhỏ (trái dưới 45 ngày tuổi giống Ri6 và dưới 60 ngày tuổi giống Moongthon). Cách bón theo công thức phân 3 số bằng nhau, kết hợp thêm phân bón trung – vi lượng.
- Giai đoạn trái lớn (khoảng 45 ngày trở lên ở giống Ri6 và khoảng 60 ngày trở lên ở giống Moongthon). Lúc này sẽ chuyển sang công thức phân bón NPK có hàm lượng Kali cao và Kali phải là dạng Kali Sulfat (K2SO4), tuyệt đối không bón Kalli đỏ (KCLO3).
– Phân hữu cơ: Sau xổ nhụy 1–1,5 tháng bón hữu cơ vi sinh, hữu cơ công nghiệp để cây hấp thu nhanh, tránh dùng phân chuồng ủ hoai hay hữu cơ truyền thống vì thời gian phân giải lâu.
2.2 Phun qua lá:
- Được bắt đầu sau xổ nhụy 3–4 ngày, lặp lại 7 – 10 ngày/lần.
- Bổ sung trung – vi lượng: Ca, Bo, Mg, Zn, Cu, Fe, Mn…
- Phân bón lá: ưu tiên các dòng phân công thức 3 số bằng nhau như 20-20-20, 21-21-21…
- Phun đều toàn tán, ưu tiên mặt dưới lá và vùng trái.
3. Phòng trừ sâu – bệnh hại
Trong giai đoạn cây mang trái, cây dồn hết dinh dưỡng để nuôi trái nên sẽ khá suy yếu, sức đề kháng kém, dễ bị các loại sâu – bệnh hại tấn công
3.1 Sâu hại:
- Các loại sâu hại thường gặp như: xén tóc đục thân, mọt đục cành, sâu tấn công trái, rệp sáp, bọ cánh cứng… ngoài ra, vào mùa nắng nóng cần đặc biệt quan tâm và phòng ngừa nhện.
- Phòng ngừa sâu: ưu tiên các dòng thuốc trừ sâu sinh học gốc Abamectin hoặc Emamectin… hoặc các gốc thuốc hóa học có tính mát để tránh ảnh hưởng đến trái non.
3.2 Bệnh hại:
- Một số bệnh hại đáng chú ý như: bệnh cháy lá, xì mủ (thân, cành, gốc), nấm gây thối trái…
- Phòng bệnh: sử dụng các loại thuốc có chứa hợp chất kẽm và propenyl bisdithiocarbamate, Azoxystrobin + difenoconazole (phòng nấm hiệu quả), Metalaxyl, Metalaxyl + mancozeb, và các hợp chất gốc phosphonate (đặc trị các loại bệnh gây thối rễ, thối quả).
- Bổ sung dinh dưỡng phù hợp để tăng cường sức khỏe cho cây, hạn chế nguy cơ mắc bệnh.
- Thời điểm phun thuốc: phun định kỳ 10-15 ngày/lần để đảm bảo cây được bảo vệ liên tục.
Lưu ý quan trọng:
- Duy trì thời gian cách ly an toàn từ 15-20 ngày trước khi thu hoạch để đảm bảo trái không bị tồn dư thuốc bảo vệ thực vật.
- Chọn thời điểm phun vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát để thuốc đạt hiệu quả tốt nhất.
Kết luận
Giai đoạn nuôi trái là thời kỳ quyết định năng suất và chất lượng sầu riêng. Quản lý nước hợp lý – bón phân cân đối – phòng trừ sâu bệnh kịp thời sẽ giúp cây khỏe, trái phát triển đồng đều, giảm rụng, đảm bảo mẫu mã đẹp và đạt giá trị thương phẩm cao. Nhà vườn nên theo dõi sát tình hình thời tiết, sinh trưởng của cây để điều chỉnh kịp thời, tối ưu hiệu quả sản xuất.
