Chọn và tỉa trái trong giai đoạn nuôi trái non là thao tác quan trọng giúp cây phân bổ dinh dưỡng hợp lý, hạn chế trái méo, lép múi, nâng cao tỷ lệ trái đạt chuẩn thương phẩm và kéo dài tuổi thọ cây.
1. Thời điểm chọn và tỉa trái
- Việc chọn và tỉa trái được tiến hành khi cây đã đậu trái khoảng 15–20 ngày.
- Mục tiêu là loại bỏ trái kém chất lượng, đồng thời giúp trái còn lại phát triển đồng đều về kích thước và hình dạng.
- Quy trình tỉa thường được thực hiện 3 lần chính:
1.1 Tỉa lần 1
- Thời điểm: 3–4 tuần sau khi hoa nở và kết thúc trước giai đoạn trái phát triển nhanh ( vào khoảng tuần thứ 5).
- Đặc điểm trái: Kích thước bằng hạt mít.
1.2 Tỉa lần 2
- Thời điểm: 8 tuần sau khi hoa nở.
- Đặc điểm trái: Kích thước tương đương quả trứng gà.
1.3 Tỉa lần 3
- Thời điểm: 10 tuần sau khi hoa nở.
- Đặc điểm trái: Kích thước tương đương nắm tay.
2. Nguyên tắc chọn và loại bỏ trái
Những loại trái cần ưu tiên tỉa bỏ:
- Trái từ bông ra sau (không cùng cổ bông) vì tiêu hao dinh dưỡng mạnh, dễ gây rụng trái chính. Chỉ giữ lại nếu cây khỏe, tán lá sung sức và số lượng trái chưa đạt yêu cầu.
- Trái mọc trên cành yếu, hoặc cành phân nhánh không đủ khả năng nuôi trái.
- Trái mọc chen chúc trong chùm, cuống nhỏ, hình dạng méo mó, dị dạng.
- Trái bị sâu bệnh, tổn thương cơ học, hoặc không mang đặc trưng hình thái của giống.
3. Quy trình tỉa trái
Tùy vào tình trạng sinh trưởng của cây và đường kính cành, xác định số lượng trái phù hợp để đảm bảo sức nuôi của từng cành và toàn bộ cây.
- Lần 1: Loại bỏ trái cuống nhỏ, mọc dày trong chùm, trái méo, sâu bệnh. Giữ lại khoảng 6–8 trái/chùm.
- Lần 2: Tỉa bỏ trái cong vẹo, dị dạng. Giữ lại 3–4 trái/chùm.
- Lần 3: Loại bỏ trái không đạt tiêu chuẩn hình thái của giống, trái bị sâu, nấm hoặc trái xấu còn lại. Mục đích là tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển cơm, kích thước và hình dáng trái tối ưu.
4. Lưu ý kỹ thuật
- Nếu số lượng trái trên cây ít thì tỉa nhẹ tay, trái chùm, trái đầu ngọn vẫn để sau đó neo chống lại để hạn chế gãy cành. Trái méo nhẹ vẫn có thể giữ lại và bổ sung dinh dưỡng để chỉnh hình.
- Phân bố số lượng trái hợp lý trên từng cành và toàn cây nhằm hạn chế hiện tượng bỏ cành, suy cây sau thu hoạch.
- Trong trường hợp cây đang nuôi trái mà xuất hiện rụng trái, cần tỉa giảm số lượng trái để tập trung dinh dưỡng nuôi phần trái còn lại.
- Sau khi tỉa trái, phải duy trì chế độ bón phân và tưới nước hợp lý, đồng thời thường xuyên theo dõi và phòng trừ sâu bệnh để đảm bảo tỷ lệ đậu và chất lượng trái.
Kết luận
Áp dụng đúng kỹ thuật tỉa trái không chỉ giúp giảm áp lực sinh lý cho cây, mà còn đảm bảo trái phát triển đồng đều, đạt tiêu chuẩn về kích thước, mẫu mã và chất lượng cơm, góp phần nâng cao năng suất và giá trị thương phẩm của sầu riêng.
