Sau thu hoạch, cây sầu riêng thường suy giảm sinh trưởng do đã tiêu hao nhiều dinh dưỡng để nuôi trái. Nếu không được phục hồi đúng kỹ thuật và kịp thời, cây dễ yếu kéo dài, ảnh hưởng đến khả năng ra đọt, phân hóa mầm hoa và năng suất vụ sau. Vì vậy, phục hồi cây sau thu hoạch là giai đoạn kỹ thuật quan trọng, đóng vai trò nền tảng cho một mùa vụ ổn định và hiệu quả.
Việc áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật ngay từ đầu sẽ giúp cây nhanh tái tạo sinh khối, ổn định bộ rễ, phục hồi tán lá và chuẩn bị tốt cho chu kỳ sinh trưởng mới.
1. Tỉa cành, tạo tán và loại bỏ nguồn bệnh
Sau khi kết thúc thu hoạch, cần tiến hành cắt tỉa các cành khô, cành sâu bệnh, cành già yếu và những cành mọc rối trong tán. Việc tỉa cành giúp giảm tiêu hao dinh dưỡng không cần thiết, tăng khả năng thông thoáng cho tán cây, cải thiện khả năng quang hợp và hạn chế sự phát sinh, lưu tồn của mầm bệnh trong vườn.
Cắt, tỉa cành sau thu hoạch
2. Vệ sinh vườn và cải tạo tầng đất mặt
Cần thu gom toàn bộ lá rụng, vỏ trái và cành tàn để giảm áp lực nấm bệnh. Có thể sử dụng các chế phẩm gốc đồng để phòng trừ nấm hại và làm sạch rong rêu trên thân cây. Đối với đất mặt bị nén chặt, xới nhẹ để tăng độ tơi xốp, giúp rễ hô hấp thuận lợi. Giai đoạn này nên kết hợp bón hoặc tưới nấm đối kháng Trichoderma cùng humic nhằm ức chế nấm gây hại trong đất, đồng thời kích thích phát triển rễ mới và nâng cao hiệu quả hấp thu dinh dưỡng.
3. Quản lý nước tưới hợp lý
Cây sau thu hoạch vẫn cần duy trì độ ẩm thích hợp để phục hồi bộ rễ và tái sinh đọt. Cần tưới nước đều, tránh để đất quá khô hoặc bị úng kéo dài. Ở những vườn trũng hoặc thoát nước kém, cần chủ động đào rãnh, mương thoát nước nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh các bệnh hại rễ và cổ rễ.
4. Kiểm soát sâu bệnh trong giai đoạn cây suy yếu
Giai đoạn sau thu hoạch là thời điểm cây dễ bị tấn công bởi các đối tượng sâu bệnh như rầy, rệp, nhện đỏ và nấm hại thân – lá. Cần theo dõi vườn thường xuyên, phát hiện sớm các biểu hiện bất thường để xử lý kịp thời. Ưu tiên các biện pháp phòng ngừa, kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học nhằm giảm áp lực sử dụng thuốc hóa học và đảm bảo an toàn sinh học cho vườn cây.
5. Dinh dưỡng phục hồi – nuôi lại bộ rễ và tán lá
Bộ rễ khỏe là nền tảng cho toàn bộ quá trình sinh trưởng của cây. Sau thu hoạch, cần bổ sung phân hữu cơ để cải thiện đất và cung cấp dinh dưỡng bền vững, kết hợp với phân NPK có tỷ lệ đạm phù hợp nhằm thúc đẩy cây ra cơi đọt mới. Đồng thời, bổ sung các chế phẩm như Humic, Amino hoặc Trichoderma giúp rễ mới hình thành nhanh, khỏe và hoạt động hiệu quả. Trên tán lá, phun Amino kết hợp vi lượng để nuôi lá, hỗ trợ sinh trưởng và phục hồi đồng đều.
Kết luận
Phục hồi cây sầu riêng sau thu hoạch là giai đoạn kỹ thuật mang tính quyết định, ảnh hưởng trực tiếp đến sức cây và năng suất của vụ mùa tiếp theo. Khi các biện pháp phục hồi được thực hiện đúng thời điểm và đồng bộ, cây sẽ nhanh chóng tái tạo bộ rễ khỏe, tán lá sung, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phân hóa mầm hoa, ra bông và đậu trái ổn định. Đây chính là nền tảng quan trọng giúp vườn sầu riêng canh tác hiệu quả, bền vững và đạt giá trị kinh tế cao trong dài hạn.
