Khi quyết định canh tác bất kỳ loại cây trồng nào, việc xem xét tính chất của đất là rất quan trọng. Bề mặt canh tác là tầng đất có chứa các thành phần chất hữu cơ và mang lại những đặc điểm riêng biệt, từ đặc tính riêng đó sẽ xác định được loại cây trồng phù hợp.

Cây sầu riêng, một loại cây cho trái có yêu cầu khá cao về lượng dinh dưỡng trong đất. Để cây sầu riêng phát triển khỏe mạnh, đất trồng cần có cấu trúc nhẹ, tơi xốp, giàu chất hữu cơ, thoát nước tốt và thoáng khí, nhưng vẫn phải duy trì độ ẩm nhất định để cây có thể trao đổi chất hiệu quả.

Cây sầu riêng thích hợp với loại đất nào?

Các loại đất thích hợp cho việc trồng sầu riêng gồm:

1. Đất thịt

Đất thịt là loại đất có sự kết hợp của ba thành phần chính: cát, phù sa và sét. Nếu đất thịt có tỷ lệ cát cao, sẽ gọi là đất thịt pha cát, và nếu tỷ lệ sét cao, gọi là đất thịt pha sét. Loại đất này có khả năng giữ dinh dưỡng tốt và thoát nước hiệu quả, đồng thời vẫn duy trì độ ẩm cần thiết cho sự sinh trưởng của cây.

Đất thịt chủ yếu phân bố ở các tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL)  như Tiền Giang, Bến Tre, Cần Thơ, Hậu Giang, cùng các khu vực như Hooc Môn, Bình Chánh, Củ Chi.

2. Đất phù sa

Đất phù sa được bồi đắp từ các con sông, giàu các chất dinh dưỡng đa, trung và vi lượng, giúp cây trồng phát triển mạnh mẽ và đạt năng suất cao. Loại đất này tập trung chủ yếu ở các đồng bằng châu thổ các con sông như ĐBSCL, Đồng bằng Sông Hồng (ĐBSH),…

Đất phù sa ven sông Tiền, sông Hậu là vùng đất lý tưởng để trồng sầu riêng, nhưng cần chú ý đến việc lên líp cao, bồi đất và đắp ụ để nâng cao mực thủy cấp đối với vùng đất thấp nhằm tránh tình trạng úng rễ. Tuy nhiên, mặc dù đất ở ĐBSH phù hợp với cây sầu riêng, nhưng nhiệt độ trung bình năm ở đây thấp và có mùa đông lạnh, không thích hợp cho sự phát triển của cây.

Ở các khu vực ĐBSCL, thường xuyên đối mặt với tình trạng hạn mặn, những vùng đất dễ nhiễm mặn như Gò Công Đông, Gò Công Tây, Tân Phú Đông (Tiền Giang), Châu Thành, Chợ Lách (Bến Tre) cần được cân nhắc khi trồng sầu riêng. Các biện pháp phòng ngừa và ứng phó kịp thời khi tình hình hạn mặn thay đổi phức tạp theo từng năm như hiện nay là rất quan trọng.

3. Đất đỏ bazan

Đất đỏ bazan hình thành từ sự phun trào của núi lửa và trải qua quá trình phong hóa lâu dài. Đây là loại đất có hàm lượng chất hữu cơ, đát sét, bazơ, các yêu tố vi lượng (Cu & Zn), các khoáng chất đã được phong hóa, kết cấu đất tơi xốp và thoát nước nhanh. Tuy nhiên, mưa lớn có thể gây sạt lở và rửa trôi đất.

Đất đỏ bazan phân bố chủ yếu ở khu vực Tây Nguyên và các tỉnh miền Trung, là một trong những loại đất lý tưởng cho cây sầu riêng.

4. Đất xám

Đất xám có thành phần cơ giới nhẹ, nghèo dinh dưỡng và thường có độ chua cao. Loại đất này dễ bị khô hạn và kém tơi xốp, phổ biến ở các tỉnh Đông Nam Bộ.

Để canh tác trên loại đất này, cần bổ sung thường xuyên phân hữu cơ và các chất dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng, và đặc biệt cung cấp đủ nước tưới cho cây để đảm bảo sự phát triển tốt.

Các loại đất không thích hợp với sầu riêng

Đất cát không phải là lựa chọn tốt cho cây sầu riêng vì có lượng dinh dưỡng thấp và khả năng thoát nước nhanh, khiến cây khó phát triển.

Đất sét cũng không phù hợp vì khả năng giữ nước quá lâu, dễ gây thối rễ cho cây.

Cây sầu riêng cũng có thể phát triển tốt trên các vùng đất đồi núi, tuy nhiên cần đảm bảo tưới nước đầy đủ vào mùa khô, bổ sung phân hữu cơ cho đất và chú ý tỉa cành, tạo tán hợp lý để giảm tác động của gió mạnh trên đồi.

Kết luận

Việc lựa chọn loại đất phù hợp là một yếu tố vô cùng quan trọng và không thể thiếu trong quá trình canh tác cây sầu riêng. Đất không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của cây mà còn quyết định đến năng suất và chất lượng trái sau này. Do đó, trước khi quyết định trồng sầu riêng, Quý nhà vườn cần nghiên cứu kỹ lưỡng về đặc tính của đất canh tác, đồng thời áp dụng các biện pháp kỹ thuật phù hợp để cải tạo và tối ưu hóa chất lượng đất, từ đó đạt được hiệu quả kinh tế cao nhất.