Mùa mưa ẩm kéo dài khiến nhiều vườn sầu riêng xuất hiện bệnh “luộc lá”, lá non bị mềm nhũn, khô đọt và thối đọt. Đây là bệnh thường gặp do nấm ưa ẩm tấn công khi vườn rậm và dư đạm. Bà con cần nhận biết sớm và xử lý kịp thời để tránh ảnh hưởng đến sức cây và năng suất vụ sau.
1. Mô tả hiện tượng
Hiện tượng ‘luộc lá’ thường xuất hiện ở lá non: lá mềm nhũn, dính vào nhau, bề mặt ướt, sau đó chuyển sang màu xám nâu rồi khô. Đọt non có thể bị khô, thối từ ngọn xuống.
2. Nguyên nhân chính
- Tác nhân gây bệnh: Rhizoctonia solani – nấm ưa ẩm, phát triển nhanh ở điều kiện tán rậm và dư đạm.
- Điều kiện thuận lợi: mưa kéo dài, độ ẩm cao, vườn thiếu thông gió, tán cây rậm, và thừa phân đạm trong mùa mưa.
3. Dấu hiệu nhận biết
- Xảy ra nhiều ở vườn bón nhiều đạm, tán rậm, ít nắng.
- Lá non hoặc lá bánh tẻ chuyển xanh nhạt, đang phát triển bỗng héo rũ hàng loạt, rìa lá chuyển vàng nhạt, mềm rũ (giống bị luộc), rồi xám nâu và khô.
- Lá bệnh dính lại thành mảng, tương tự “tổ kiến”.
- Đọt non héo từ ngọn, đổi màu trắng xám, có thể thối.
- Cây con có thể bị cháy ngọn, chết toàn bộ.
Triệu chứng bệnh luộc lá trên sầu riêng
4. Biện pháp phòng ngừa
- Theo dõi thường xuyên trong mùa mưa, phát hiện sớm để xử lý kịp thời.
- Tỉa cành, tạo tán thông thoáng để tăng lưu thông không khí và ánh sáng.
- Hạn chế bón đạm trong mùa mưa; ưu tiên bón cân đối NPK + hữu cơ.
- Kiểm tra và xử lý tán rậm, loại bỏ nguồn ẩm ứ ở gốc và giữa các tầng lá.
- Nếu phải bón, chia nhỏ lượng bón, ưu tiên bón qua lá vào thời điểm khô ráo, hoặc sử dụng phân tan chậm để tránh dư đạm đột ngột.
5. Biện pháp điều trị
- Cắt bỏ lá và đọt bệnh, thu gom và xử lý (đốt hoặc chôn sâu) để giảm nguồn lây.
- Khử trùng dụng cụ sau khi cắt để tránh lây lan cơ học.
– Khi bệnh chớm xuất hiện, phun các loại thuốc nấm theo khuyến cáo có chứa Mancozeb, Metalaxyl, Copper,… phun đều, theo liều và chu kỳ hướng dẫn. - Trường hợp cây bị bệnh nặng, nên chọn thuốc có gốc Hexaconazol và Valydamycin,… giúp tăng hiệu quả.
- Nếu canh tác hữu cơ, bổ sung vi sinh đối kháng (ví dụ Trichoderma) để cạnh tranh và ức chế nấm gây hại.
Kết luận
“Luộc lá” tuy không gây chết cây ngay nhưng nếu để lâu sẽ làm cây suy yếu, mất đọt, giảm năng suất. Giữ vườn thông thoáng, bón phân cân đối và phun phòng nấm định kỳ là biện pháp hiệu quả giúp cây khỏe mạnh, ổn định qua mùa mưa.
